ناباروری مردان چیست ؟
ناباروی مردان به حالتی گفته می شود که مرد در رابطه زناشویی دچار ناتوانی در بارور کردن تخمک همسرش باشد. این مشکل در مردان کمیاب نیست، علت عمده مشکل ناباروری مردان در بی کیفیت بودن اسپرم می باشد.
درمان این مشکل در وحلۀ اول تجویز داروهای تقویت کنندۀ اسپرم است. اگر دارو درمانی موثر واقع نشد اقدامات پیشرفته تری مثل IUI وIVF باید انجام داد. چنانچه باز هم نتیجه نگرفتند و مشخص شد علت آن ضعف بیش از حد اسپرم است، استفاده از اسپرم اهدایی در بیشتر مواقع جواب می دهد.
در ادامه راجع به علل ناباروری مردان و راه های تشخیص آن توضیح می دهیم.
علت ناباروری مردان چیست ؟
دلائل ناباروری مردان چندین مورد است، سبک بد زندگی، بیماریهای مختلف ومشکلات ژنتیکی از آن جمله می باشند. بعضی از دلایل ناباروری مردان قابل پیشگیری و درمان است. از مهم ترین این عوامل می تواند شامل: کم شدن تعداد اسپرم، ضعیف شدن کیفیت اسپرم، کاهش قدرت حرکت اسپرم و.. می باشد.
اگر مرد هیچ مشکلی هم در توانائی جنسی نداشته باشند، با افزایش سن قدرت باروری کم می شود.
بهترین سن برای فرزند آوری در مردان از 20 الی 37 سالگی است، گر چه تا دوران کهولت نیز می توانند زن را باردار کنند ولی احتمال پیدایش مشکل در جنین زیادتر می شود.
اختلالات اسپرم
آزمایش اسپرموگرام مهمترین و اساسی ترین آزمایشی است که برای بررسی ناباروری مردان باید حداقل دو بار انجام شود.
یکی از علل عمده ناباروری مردان ضعف اسپرم است به طوری که اگر تعداد اسپرم کم باشد یا کیفیت آن ضعیف باشد، مرد قادر به بارور کردن تخمک همسر(لقاح) نخواهد بود. این نوع ناباروری از شایع ترین علل ناباروری مردان است.
در مواردی هم اسپرم در آقایان به تعداد کم یا بی کیفیت تولید می شود ویا اینقدر ضعیف است که قدرت حرکت در رحم زن را ندارد.
یکی دیگر از اختلالات اسپرم، آزو اسپرمی است که در آزمایش منی، اسپرمی وجود ندارد.
اختلالات نعوظ
یکی دیگر از مشکلات ناباروری مردان عدم توانایی نعوظ (سفت شدن آلت) در آمیزش جنسی است، عدم دخول منجر به این می شود که منی در واژن ریخته نشود.
اختلالات انزال
یکی دیگر از مشکلات ناباروری مردان نداشتن توانایی انزال است. در این موارد هنگام سکس از مرد منی دفع نمی شود، و طبیعی است که لقاحی هم اتفاق نمی افتد.
کهولت یا پیری مردان
یکی دیگر از مشکلات ناباروری در مردان کهولت سن است که با بالارفتن سن به طور طبیعی کیفیت و تعداد اسپرم ها کاهش می یابد. همانطور که خانم ها با بالا رفتن سن دچار یائسگی می شوند و قدرت باروری در آن ها از بین می رود در مردان هم سن نقش تعیین کننده ای برای قدرت باروری است.
تشخیص ناباروری مردان
برای تشخیص علت ناباروری مردان در مرحله اول پزشک متخصص معاینه فیزیکی را انجام می دهد اگر از مشکل مطلع نشد که احتمال بسیار کمی دارد، در مرحله دوم باید از مرد آزمایش های مربوطه گرفته شود.
معاینه فیزیکی
در معاینه فیزیکی پزشک متخصص با معاینه بیمار به دنبال نشانه های واریکوسل با بروز اتساع و تورم سیاهرگ های بیضه و ناهنجاری های ظاهری بیضه و سایز بیضه ها است.
نحوه رویش موی صورت و اطراف آلت تناسلی از علام کمبود هورمون مردانۀ تستوسترون است. همچنین بررسی غده پروستات نیز در این معاینه انجام می شود.
آزمایش های ناباروری
اگر پرشک متخصص با معاینه متوجه علت بیماری نشد، آزمایش هایی برای یافتن علت ناباروری به شرح زیردرخواست می کند:
آزمایش خون : در آزمایش خون میزان ترشح هورمون محرک فولیکول (FSH) و هورمون جسم زرد(LH)، هورمون تستوسترون، هورمون پرولاکتین اندازه گیری می شود.
آزمایش مایع منی : یکی از مهمترین آزمایش ها است و در آن خصوصیات مایع منی بررسی می شود.
ویژگی های مایع منی مانند حجم و شدت آبکی بودن منی و خصوصیات اسپرم مانند تعداد اسپرم، ضعیف بودن آن، تعیین آنتی بادی های ضد اسپرم، بررسی قدرت نفوذ آن و تعیین درصد اسپرم های نرمال در این آزمایش تعیین کننده است.
آزمایش DFI از اسپرم نیز میزان کارآیی و کیفیت اسپرم را دقیق تر نشان می دهد.
آزمایش ژنتیک : این آزمایش برای تشخیص ناهنجاری ژنتیکی و اختلالات کروموزمی انجام می شود.
اولتراسوند : در این روش با استفاده از امواج صوتی ساختار بیضه ها و سیاهرگهای بیضه مورد بررسی قرار می گیرد.
نمونه برداری از بیضه : در صورتیکه در آزمایش منی آزوسپرمی وجود داشت، نمونه کوچکی از بیضه برای بررسی میکروسکوپیک بافت بیضه برداشته می شود.
