کلینیک دکتر عنایت الله ایزدی

خانه اسپرم اهدایی

اسپرم اهدایی

حق داشتن فرزند واحساس نیاز به بقا و تولید فرزند ، زوجهای نابارور را به تکاپو وا می دارد تا در پی یافتن راه حلّی برای مشکل خود شوند .یکی از درمانهایی که در سالهای اخیر باب شده وموضوع بحث ماست اسپرم اهدایی است .

چه زوجهایی می توانند از این درمان استفاده کنند

آقایانی که آزمایش اسپرم آنها فاقد اسپرم است ودر نمونه برداری بیضه هم نشان داده شده که سلولهای اسپرم ساز وجود ندارد .

افرادیکه در آزمایش اسپرم مشکل آنچنانی ندارند و همسرشان باردار می شود ولی حاملگیها سقط می شود و مشخص می گردد که علت سقط وجود نقصی در اسپرم شوهر است .

زوجهایی که بچه دار میشوند ولی تمام یا اکثر بچه ها به بیماری ارثی شناخته شده یا یک بیماری ژنتیک نا شناخته مبتلا می شوند ومشخص می گردد که علت بیماری از جانب شوهر است ( اگر در این دسته از زوجها معلوم گردد که علت بیماری از جانب خانم می باشد تخمک اهدائی توصیه می شود و چنانچه علت نامشخص باقی ماند گرفتن جنین اهدایی راهکار آنهاست ) .

افرادیکه اسپرم دارند ولی اسپرمها عمدتا به درد نخور یا مرده هستند و به درمان داروئی جواب نمی دهند و انجام آی – وی – اف ( IVF ) یا میکرواینجکشن ( ICSI )هم موثر واقع نمی شود .

قبل از اقدام به گرفتن اسپرم اهدایی ، زوج نابارور باید مشاورۀ ناباروری شوند و چنانچه مطمئن شدند که جزء یکی از چهار دستۀ بالا هستند جهت اینکار مراجعه کنند ، و اگر دچار شک و دو دلی هستید نزد ما می توانید مشاوره شوید و همچنین با زوجهایی که در مطب ما بهمین منظور در حال درمان هستند ( خصوصا آنهایی که یک بچه دارند و برای فرزند دوم در حال اقدام هستند ) نیز صحبت کنید تا با ضریب اطمینان بالائی مطمئن شوید که بدون دریافت اسپرم اهدایی صاحب نوزاد سالم نمی شوید .

روش انجام کار

ابتدا خانم وآقا یک جلسه مشاوره ی حضوری می شوند تا مشخص گردد که آیا بهترین راه درمان آنها همین کار است ؟ سپس ضمن اینکه شروع به مصرف قرص فولیک اسید می کند آزمایشاتی برای خانم درخواست می شود تا مطمئن شویم عوامل هورمونی موثر در بارداری خانم طبیعی باشد و اگر کمبودی ( مثل کمبود ویتامین د ) داشت یا اختلال هورمونی داشت داروی مناسب تجویز می شود تا بدنِ وی آمادگی بهتری برای حاملگی پیدا کند .

سپس داروی تحریک تخمک گذاری داده می شود تا تخمکهای بیشتر و بهتری تولید شود . روز 10 تا13 سیکل ماهانه جهت پی بردن به وضعیت تخمک گذاری سونوگرافی تهیه می شود ( اگر تست تخمک گذاری هم انجام شود اطلاعات دقیقتری پیدا می کنیم ) و بسته به اینکه اندازه ی فولیکولها چقدر باشد تصمیم گرفته می شود که چه روزی تلقیح اسپرم انجام شود .
تلقیح به روش آی – یو – آی ( تزریق اسپرم داخل رحم ) و در مطب انجام می شود .این روش تلقیح اسپرم چون درد ندارد نیاز به بیهوشی یا مصرف قرص مسکن ندارد . در مطب حدود نیمساعت استراحت می کنید وبه منزل می روید . در منزل انجام کارهای خانه داری اشکالی ندارد ، ولی از انجام کارهای سنگین و ورزشهای پرشی باید خوداری کنید .

اسپرمی که جهت تلقیح انتخاب می شود با توجه به مشخصات ظاهری زن وشوهر از اهدا کننده یی گرفته می شود که بیشترین شباهت را به شما داشته باشد . مطابقت رنگ چشم و مو و پوست و اندازه قد داده می شود . تطابق گروه خونی لازم نیست در نظر گرفته شود . چنانچه زوجی اصرار به اهدا کننده با گروه خونی خاصی داشته باشند انجام شدنی است .
نژاد از دیگر مواردیست که باید رعایت شود . در حال حاضر چون اکثر مراجعین مطب ما ایرانی و فارسی زبان هستند ، اهداکنندگان ما هم عمدتا مسلمان شیعه هستند . اهداکننده ی افغان ، عرب ، یا پاکستانی نداریم ولی اهداکننده ی ترک و لر ایرانی برای گیرندگان ترک و لر داریم .

عوارض جزئی که گاهاً بدنبال آی – یو – آی دیده می شود عبارتست از : درد شکم – لکه بینی – عفونت واژن وتحریک بیش از حد تخمدان . همچنین باید بدانید که وجود بیماریهای تب دار مثل آنفلوآنزا ، استرس ، درگیری و اضطراب شدید احتمال حاملگی را کم می کند . عفونت – ضعیف بودن کیفیت تخمک – کم کاری تیروئید – آندومتریوز وانسداد نسبی لوله ها از دیگر مواردیست که احتمال باردار شدن را کم می کند .

شانس حاملگی در خا نمهای جوان ( زیر 30 سال ) بیشتر است و از 30 سالگی به بعد بتدریج کم می شود . طوریکه احتمال حامله شدن در سن 40 سالگی حدود یک سوم افراد 30 ساله می باشد . بنا براین مراجعین محترم نباید انتظار داشته باشید که با همان تلقیح اول حتما حامله شوید ، بلکه احتمال بارداری در افراد زیر 30 سال که هیچ مشکلی نداشته باشند در هر ماه 15 تا 20 درصد است و با افزایش سن بتدریج کم میشود تا به 5 – 7 در صد در سن 40 – 42 سال در هر ماه برسد .
با تفاسیری که عرض شد درست است که ممکن است خوش شانس باشید و همان دفعه اول حامله شوید ولی شما باید آمادگی انجام 5 تا 10 بار آی – یو – آی ( IUI ) را داشته باشید .

مسائل قانونی اسپرم اهدایی

در ایران تا بحال لایحۀ اسپرم اهدایی تقدیم مجلس شورای اسلامی نشده است که قانونی در این رابطه تصویب شود ، ولی تعدادی از مواد قانون جنین اهدایی مصوّب 1382 در اینجا تعمیم پیدا می کند . مثلا یکی از مواد قانونی جنین اهدایی که در اینجا تعمیم پیدا می کند این است که وظائف و تکالیف زوج گیرندۀ جنین ( دراینجا اسپرم ) و کودک متولد شده از لحاظ نگهداری ، تربیت، نفقه واحترام نظیر وظائف و تکالیف پدر و مادر و اولاد است .

موقعی که در مورد موضوعی مهم مثل این مسئله مجلس هنوز وارد بحث و بررسی نشده است ، اگر پس از بارداری با اسپرم اهدایی مشکلی پیش آید و کار به دادرسی برسد طبق قانون مدنی قاضی نمی تواند به بهانۀ اینکه مادۀ قانونی در این مورد وجود ندارد شکایت راقبول نکند ، بلکه طبق قانون مدنی و با تکیه بر فتواهای صادره در این مورد به پرونده رسیدگی و حکم صادر می کند .

لازم است بدانید که پزشکانی که اقدام به تلقیح اسپرم اهدایی می کنند ، اقدامی غیر قانونی نمی کنند . بلکه طبق فتواهای صادره مبنی بر، جایز بودن تلقیح اسپرم فرد اجنبی به رحم زن اجنبیه ای که شوهرش فاقد اسپرم است ، اینکار را انجام می دهند . و چنانچه مقررات و ضوابط پزشکی را رعایت کنند و با رضایت همسرِ گیرندۀ اسپرم انجام شود ، مشکلی ندارد .

جهت افزایش اطلاعات شما عرض کنم که اگر شما شنیدید که انجام اسپرم اهدایی غیر قانونیست گوینده ی آن یا ناآگاه است ، یا آگاهی نسبت به این موضوع دارد و می خواهد شما را گمراه کند . کار غیرقانونی به عملی گفته می شود که توسط مجلس قانونگذاری کشور منع شده وبرای شخصی که آن کار را انجام دهد مجازات تعیین کرده ( مثل سرقت- سقط جنین – کلاهبرداری – چاقو کشی و… ) .

مسائل شرعی اسپرم اهدایی

خوشبختانه تعدادی از مراجع محترم تقلید فتوا داده اند که تلقیح اسپرم فرد غریبه به داخل رحم زنی که شوهرش فاقد اسپرم است به منظور بارداری اشکال شرعی ندارد . تعداد دیگری هم گفته اند که اینکار جایز نیست و عده ای دیگر ( دسته سوم ) از علما تحت شرایط خاصی آنرا جایز دانسته اند . در اینجا پاسخ تعدادی از علما را به پرسش زیر جهت اطلاع شما کاربران گرامی باز گو می کنیم .

پرسش : شوهر من فاقد اسپرم است و بنا به تشخیص پزشکان ، من از او نمی توانم باردار شوم ، آیا جایز می دانید که با اجازۀ شوهرم ، پزشک معالج ، نطفۀ مردِ غریبۀ مسلمانی را در رحمِ من تلقیح کند تا باردار شوم ؟
پاسخ آیت الله خامنه ای : تلقیح منی مرد اجنبی در رحم زن اجنبیه فی نفسه منع شرعی ندارد ، ولی از لمس و نظر حرام باید اجتناب شود .
پاسخ آیت الله مظاهری ( رئیس حوزه علمیه و امام جمعه اصفهان ) : در فرض مذکور جایز است ، اما آن بچه ملحق به صاحب اسپرم است ( 23/10/92 ) .
پاسخ آیت الله محمد صادق حسینی روحانی : بلی جایز است ، اِشکال ندارد ( 8/6/92 ) .
پاسخ آیت الله صافی گلپایگانی : اگر تلقیح نطفه مستلزم لمس و نظر حرام باشد تکلیفا حرام است .
پاسخ آیت الله مکارم شیرازی و آیت الله سیستانی و آیت الله صانعی( مشابه همدیگر جواب داده اند ) : اگرلقاح نطفۀ اهدایی و تخمک زن در محیط آزمایشگاه صورت گیرد و جنین حاصله را به رحم منتقل کنند اِشکال ندارد ( به اینکار IVF با اسپرم اهدائی گفته می شود ) ، ولی چنانچه بخواهند اسپرم اهدایی را مستقیم در داخل رحم تلقیح کنند جایزنیست .
آیت الله موسوی اردبیلی وآیت الله موسوی بجنوردی وآیت االه طباطبائی قمی و آیت الله بهجت چهار نفر از مراجع تقلید دیگری هستند که تلقیح اسپرم اهدائی را جایز دانسته اند .
زوجهائی که مرجع تقلیدشان مخالف تلقیح اسپرم اهدایی می باشد و تمایل دارند از این نوع درمان بهره مند شوند ، می توانند مطابق بند 19 از احکام تقلید که اول تمام رساله ها نوشته شده در مورد این مسئله از مرجع تقلید دیگری که از نظر علمی همتراز مرجع تقلید خودشان باشد ، تقلید کنند .
تمام مراجع تقلید متفّق القول گفته اند که فرزند حاصل از اسپرم اهدائی به شوهرِ گیرندۀ اسپرم محرم است . ولی برای ارث بردنِ چنین فرزندی از پدر شرعی او ( شوهر گیرندۀ اسپرم ) خیلی جای شک و تردید وجود دارد وبرای اینکه ارث خلاف شرعی به فرزند نرسد توصیه می شود که پدر شرعی در زمان حیات هر چقدر از مالش را که خواست به فرزندش صلح کند .

شرایط اهدا کنندگان اسپرم

1- اهدا کننده گان اسپرم کمتر از40 وبالاتر از 20 سال سن دارند وآگاهانه رضایت دارند که اسپرمشان را برای زوجی عقیم بمنظور بارداری استفاده کنیم و مجرد یا متاهل هستند .
2- از نظر قیافه افراد خوش اندام ( نه چاق هستند ونه لاغر ) و خوش چهره ونسبتا قد بلند انتخاب می شوند ( قد 170 تا 190 ).
3- با انجام آزمایش خون از نظر بیماری تالاسمی ( نوعی کم خونی ارثی ) وچند نوع بیماری واگیر دار ( هپاتیت و ایدزو… ) اطمینان حاصل می کنیم که فاقد آنها باشند .
4- از محل زندگی آنها پرس و جو بعمل می آوریم تا مطمئن شویم در فامیلشان بیماری ارثی وجود نداشته باشد .
5- افرادی انتخاب می شوند که دارای ضریب هوشی بالا هستند ( اکثر اهداکنندگان ما دانشجوی دانشگاه صنعتی و پزشکی اصفهان هستند) .
6- روش زندگی آنها درست است ( رژیم غذائی سالم دارند واهل ورزش و تفریحات سالم هستند ) ، با دخانیات و مشروبات الکلی و … سر وکاری ندارند .
7- از نظرجسمی و روحی دارای سلامت متعارف هستند وبه درس وکار علاقه دارند و مجرد یا متاهل می توانند باشند.
8- آزمایش اسپرم اهداکننده خوب یا عالی است ( کسانیکه اسپرمشان ضعیف یا متوسط باشد پذیرفته نمی شوند ) .
9- آنها را از نظر 10- 5 نوع مادۀ اعتیادآور و روان گردان رایج در ایران آزمایش می کنیم .
10- هر شش ماه یکبار در بانک خون ، از آنها خون گرفته می شود تا مجددا سلامتیشان تائید شود .
11 – هدف ونیّت اهداکننده در درجه ی اول خیرخواهانه است، ودریافت پول اولویت بعدی آنهاست . کسانیکه دیدشان صرفا کسب درآمد باشد پذیرفته نمی شوند .
به اهدا کننده ی اسپرم ، هیچگونه اطلاعاتی در مورد گیرندگانِ اسپرم داده نمی شود . تنها نکته ای که اهدا کننده می داند، اینست که می داند نطفه اش برای زوجی نابارورِ ناشناس مورد استفاده قرار می گیرد . همچنین به گیرندگان اسپرم نیز اسم و آدرس دهنده ی اسپرم داده نمی شود ، ولی چنانچه مایل باشند گروه خون و سن تقریبی اهدا کننده و رنگ چشم واندازه ی قدشان گفته می شود .

مسائل ژنتیکی

به یاری خداوند متعال پس از اینکه باردار شدید ، اگر شما سالم هستید نگران این موضوع نباشید که فرزندتان سالم بدنیا نیاید . همانطور که قبلا نیز گفته ایم از جانب اهداکنندگان خیالتان 100% راحت باشد که چون اهداکننده هیچگونه مشکلی ندارد قاعدتا فرزند تان بایستی سالم بدنیا آید .
اگر فرزندتان دختر باشد بیشتر خصوصیاتش به مادر و خانوادۀ مادری شباهت پیدا می کند . اگر پسر باشد خصوصیات و شکل ظاهریش به صاحب اسپرم و دایی وپدر بزرگ می رود . بخاطر اینکه سعی می کنیم اسپرم از شخصی بگیریم که بیشترین شباهت را به شوهرِ شما داشته باشد نگران شکل ظاهری فرزند نباید باشید .

هنگام انتخاب اهدا کننده اندازۀ قد و رنگ چشم و پوست را هم مد نظر قرار میدهیم و شما نباید نگران مغایر شدن رنگ چشم و مو شوید . گروه خون از جمله مواردیست که لازم نیست مطابقت داده شود ، در مراکز ناباروری کشورهای اروپائی نیز گروه خون را مطابقت نمی دهند ولی چنانچه شما وسواس زیادی در این مورد داشته باشید مقدور هست که این مسئله نیز رعایت شود .

موضوع دیگر، احتمال ازدواج فرزند تان در آینده با محارمش ( از جمله خواهر برادرش ) می باشد . نظر به اینکه ما مثل کشورهای دیگر پس از اینکه از یک اهداکننده 12- 15 فرزند به دنیا آمد با او قطع رابطه می کنیم ، احتمال ازدواج خواهر برادری بسیار نادر است .
چنانچه شما در این مورد هم وسواس دارید و می خواهید 100% اطمینان حاصل کنید لازمست هنگام خواستگاری ، ضمن اینکه عروس و داماد را از نظر بیماری تالاسمی و اعتیاد بررسی میکنند درخواست آزمایش DNAهم بشود تا با آزمایش دی- ان- آ دو نامزد ووالدین ، قرابت نَسَبی بین این دو نامزد رد شود .

به امید روزی که با مهرورزی و درآغوش کشیدن فرزندتان
خوش آیندترین لذت دنیا را تجربه کنید 

3 نظر در مورد “اسپرم اهدایی;

  1. با ساام و ارادت : مطلب بسیار عالی ، دلنشین ، کامل ، و آموزنده است . دستتان درد نکنه که با حوصله و دقت ما بیماران را راهنمایی میفرمایید .

  2. ما 10 سال بود که در حسرت بچه دارشدن می سوختیم و می‌ساختیم تا اینکه با راهنمایی یکی از پزشکان به شما مراجعه کردیم و با انجام ای یو ای همسرم حامله شد و حدود 3 ماه قبل زایمان کرد و پسر بچه ی خوشگل و سالمی به دنیا اورد و به زندگیمان شور و نشاط خاصی داد. دستتون را می بوسم. تشکر تشکر تشکر

  3. با سلام : من ماه دومی که نزد شما اسپرم اهدایی گرفتم باردار شدم ، الآن سه ماهه باردارم . سونوگرافی گفته جنینم خدا را شکر سالم و دو قلوست ، همیشه بعد از نماز دعاتون میکنیم که امید و آرامش را به زندگی ما آوردی .

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس تلفنی سریع